Endüstrici güç kontratlarını yenileyemiyor: Elektrikte fiyat çıkmazı

SANAYİCİ GÜÇ KONTRATLARINI YENİLEYEMİYOR

ELEKTRİKTE FİYAT ÇIKMAZI

Ukrayna savaşıyla güç fiyatlarında yükselen fiyatlar sanayicileri çıkmaza sokuyor. Elektrik tedarik şirketleri sanayiciden, kısa bir müddet öncesine kadar 3-3,5 TL olan periyodik kontratlarda kilovatsaati 4.2 liraya varan düzeyde fiyat istiyor. 4.2 liralık ünite fiyat, EPDK tarafından belirlenen spot piyasadaki 4 TL’lik şimdiki tavan fiyatın da üzerinde. Dışarıda resesyon beklentisi, içeride düşen alım gücü nedeniyle maliyet artışlarını eskisi üzere eser fiyatlarına yansıtamayacaklarına dikkat çeken iş insanları, artan güç maliyetlerinin rekabet gücünü zayıflatmasından tasa ediyor. Bu durum sanayicileri güç kontratlarını yenileyememe durumuna getiriyor.

Enerji sorunu bu kış da endüstricinin bir numaralı gündem hususu olmaya devam edecek üzere görünüyor. Geçen yıl TL’deki bedel kaybı nedeniyle arka arda güç artırımlarıyla karşılaşan üreticiler, bu yıl da Rusya- Ukrayna Savaşı nedeniyle global piyasalarda yaşanan güç krizinden ve artan üretim maliyetlerinden nasibini alacak. Elektrik tedarik şirketlerinin, kömür ve doğalgaz kaynaklı üretim maliyetlerindeki artışları, hidroelektrik santrali barajlarındaki su düzeyinin düşmesi ve döviz kurlarındaki artış beklentileri hasebiyle elektrik ünite fiyatlarını yüzde 20-35 düzeylerinde artıran teklifler sundukları belirtiliyor.

Belirli müddetli elektrik mukavelelerinde elektriğin ünite fiyatı (kilovatsaat) için son periyotta 3,0- 3,5 liradan kelam ediliyordu. Dünya Gazetesi’nin bölüm temsilcilerinden edindiği bilgiye nazaran, maliyet artışlarını münasebet gösteren elektrik tedarik şirketlerinin, mukavelelerde bu sayısı 4,0-4,2 TL’ye çıkarma istikametinde teklifler sundukları öğrenildi. Vadeli sözlemeler için teklif edilen bu fiyatın, spot piyasada oluşan fiyatların çok üzerinde olduğuna, hatta EPDK tarafından belirlenen şimdiki tavan fiyatı bile aştığına işaret ediliyor.

Oysa endüstrici, elektriği daha uygun fiyattan elde edebilmek için spot piyasa yerine elektrik tedarik şirketlerinden vadeli kontratlarla almayı tercih ediyor. Fiyat artışlarını kıymetlendiren gerçek dal temsilcileri, elektriğe gelecek her bir kuruşluk artırımın endüstricinin maliyetini epeyce ağırlaştıracağını vurgularken, dışarıda resesyon içeride düşen alım gücü nedeniyle bu maliyet artışını ne ihracat ne de iç piyasa fiyatlarına yansıtmalarının mümkün olduğunu, bu nedenle kar kaybının artarak devam edeceğini lisana getiriyor.

“SANAYİCİ BIÇAK SIRTINDA”

Elektrik kullanımının en ağır olduğu bölümlerden biri demir ve demir dışı metaller… Fiyat artışlarının son derece can yakıcı olduğu bir periyottan geçtiklerini lisana getiren TOBB Demir ve Demir Dışı Metaller Sanayi Meclis Lideri Veysel Yayan, bölümün geçmişte yurtiçindeki fiyat artışlarını ihracat yoluyla yurtdışında tamamlama imkanına sahip olduğunu, fakat mevcut konjonktürde artık bunun geçerli olmadığını söyledi.

Özellikle global piyasalarda çelik fiyatlarında yaşanan düşüşü hatırlatan Yayan “Bu noktada güç fiyatlarındaki artışları kendi fiyatlarımıza yansıtmamız da pek mümkün olmuyor. Endüstrici bıçak sırtında…” diye konuştu. Güç maliyetlerinin tüm dünyada arttığını kaydeden Yayan “Enerji Bakanlığı’nın içinde bulunduğumuz kaidelere nazaran bir ayarlama yapacağını düşünüyorum. Bugünkü güç maliyetleriyle ihracat yapmak, üretimi devam ettirmek çok güç. Yenilenebilir güç can simidi olabilir. Fakat bizim dalın güç ölçüsüne bakıldığında güneş gücü ile fakat bunun yüzde 5’i-6’sı karşılanabilir” tabirlerini kullandı.

“BU MALİYETLERİ MÜŞTERİDEN ÇIKARMAMIZ MÜMKÜN DEĞİL”

Aynı vakitte Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD) İdare Şurası Üyesi olan Silverline İdare Konseyi Lideri Mustafa Laçin, genel güç masraflarının birinci 7 ayın ortalaması alındığında geçen yıla nazaran 3.5 kat arttığını, bunun içindeki elektrik masrafının de yaklaşık 3.4 kat arttığını aktardı.

Laçin “İlave artışlar maliyetlere büyük bir yük getiriyor. Hepimiz en başta faiz ve kambiyo masraflarından bahsediyoruz ancak güç fiyatları da bunlara muadil bir sarfiyat kalemi. Bu artışları fiyatlara yansıtalım desek de alım gücü ile ilgili hem içeride hem dışarıda sorun var. İstediğimiz üzere fiyatlara yansıtamıyoruz. Meğer rekabet gücünü kaybetmemek ismine eser fiyatlarımızı artırmamız gerekiyor lakin bunu piyasanın elverdiği biçimde ve çok muhafazakâr davranarak artırabiliyoruz. Bu maliyetleri müşteriden çıkarmamız mümkün değil” dedi.

Bu durumun karlılıkları direkt etkilediğine işaret eden Laçin, bu noktada yenilenebilir gücün ehemmiyetine ait şunları söyledi: “Kendi firmam özelinde söylemem gerekirse bizim yenilenebilir güç yatırımlarımız var. Bunu ikiye üçe katlamak istiyoruz. Ancak burada kıymetli olan şu ki; şu anda beşerler mevcut tesisinde bacayı tüttürmeye çalışıyor.”

“DAHA BÜYÜK ARTIŞLAR OLABİLİR”

TOBB Plastik, Kauçuk ve Kompozit Sanayi Meclis Lideri Yavuz Eroğlu, sanayicilerin artırımlardan rahatsız olduğunu söylerken, sanayi elektriğinde Türkiye’nin şu anda Avrupa’nın en ucuz ülkelerinden biri olduğuna dikkat çekerek, probleme farklı bir boyuttan yaklaştı.

“Geçmiş yıllarda, Avrupa’nın en kıymetli sanayi elektriğini kullanıyoruz, diyerek sorunun tahlili noktasında yetkili kurumlarla çalışmalar yapmıştık” diyen Eroğlu “Ancak bu devirde Dünya Güç Ajansı bilgilerine nazaran Türkiye’deki sanayi elektriği rekabet ettiğimiz birçok ülkenin çok altında seyrediyor. Yapılan bu kadar artışa karşın Türkiye’deki elektrik fiyatları Avrupa’nın en ucuz elektrik fiyatlarından biri haline geldi. Bunda yaklaşan seçimin tesiriyle güç fiyatlarının sübvanse ediliyor olması ihtimali de mevcut” sözlerini kullandı.

“İÇERİDE VE DIŞARIDA REKABET GÜCÜMÜZ ZAYIFLIYOR”

Üretimde en kıymetli masraflardan birinin güç olduğu hazır giysi kesiminde güç faturalarının bir yılda yüzde 350 arttığını söyleyen TOBB Hazır Giysi ve Konfeksiyon Kesim Meclisi Lideri Onur Fayat, bu artışı ne kur artışı ne de enflasyonla kompanse edebileceklerini aktardı.

Sanayici için elektriğe gelen her bir kuruş artışın ek bir yük getireceğini söyleyen Fayat “Bu artışlar bir maliyet ezası yaratıyor. Resesyon beklentisi nedeniyle esasen ihracat siparişlerimiz çok açık biçimde yavaşladı. Hem içeride hem de dışarıda bu artışları fiyatlara yansıtamaz durumdayız. Hasebiyle her türlü maliyet artışı bizi zora sokacaktır” diye konuştu.

“ELEKTRİK FİYATINDA YAKLAŞIK YÜZDE 270 ARTIŞ GERÇEKLEŞTİ”

Türkiye Çimento Sanayicileri Birliği (TÜRKÇİMENTO) CEO’su Volkan Bozay, çimento dalında maliyetlerin büyük bir kısmının ithal güç maliyetlerinden oluştuğunu vurgulayarak, yükselen güç fiyatlarıyla kesimin üretim maliyetlerindeki artışa dikkat çekti.

Bozay “Geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran Haziran 2022’de, TL bazında, elektrik fiyatında yaklaşık yüzde 270 artış gerçekleşti. Gerek döviz kurlarındaki artış gerekse de güç ünite maliyelerindeki yükseliş, güç maliyetlerinin değişken maliyetler içindeki hissesini yaklaşık yüzde 85’ler seviyesine kadar çıkardı. Bu durum dalın üretim dinamiklerini olumsuz istikamette etkilemektedir” dedi.

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.