‘Neyi yanlış hesaplıyoruz ki TL değersiz görünüyor?’

Ekonomist Alaattin Aktaş, ekonomi yönetiminin döviz politikalarının enflasyon hesaplarına dayandığını belirtti, tüm ölçümlerin eksizsiz olması durumunda dolar ve euro gerilemiyorsa, “bizim enflasyon ölçümümüz ‘biraz’ hatalı, reel kur endeksi bu yüzden düşük görünüyor ve sonuçta dövizdeki artış beklentisi normal” diye yazdı.

Aktaş’ın “Merkez’e göre TL değerli değil, hatta çok değersiz; n’olacak şimdi!” başlıklı yazısının ilgili bölümü şöyle:

“Kulağa tuhaf geliyor, biliyorum. Herkes adeta ‘dolar-toto’ oynuyorken, kurun nereye gideceği tahmin edilmeye çalışılıyorken düşüş beklemek! Ama Merkez Bankası’nın reel efektif döviz kuru verilerine itibar edeceksek, ki etmemiz gerekir, dövizde düşüş beklenmeli.

REEL KUR NEREDEN NEREYE?

Merkez Bankası reel efektif döviz kurunu 2003 yılını 100 kabul ederek hesaplıyor. Hesaplama hem TÜFE, hem Yİ-ÜFE bazlı olarak yapılıyor.

2003 yılı ortalaması 100 olan reel efektif döviz kuru endeksi mayıs ayında TÜFE bazlı hesaplamaya göre 57.92 düzeyinde. Yaklaşık 58; yani TL, TÜFE bazlı hesaplamaya göre 2003 yılına kıyasla yüzde 42 aşağıda.

Türk parası,TÜFE bazlı hesaplamaya göre reel olarak en düşük düzeye 47.69 ile Aralık 2021’de inmişti. Söz konusu ay TÜFE’de yüzde 14’e, Yİ-ÜFE’de yüzde 20’ye yaklaşan artışa karşılık dolar kuru yüzde 29’luk bir artış göstermiş ve bu da TL’nin değerini reel olarak dibe çekmişti. Zaten TL’nin reel değeri Aralık 2021’de, tüm zamanların en düşük düzeyine geriledi.

Yİ-ÜFE bazlı hesaplamaya göre ise durum çok farklı. Yİ-ÜFE esas alınarak hesaplanan reel kur endeksi mayıs ayında 92.62 ile çok daha yukarıda. Bu hesaplamaya göre TL öyle çok da fazla değersiz değil.

TL DEĞERSİZ İSE MERKEZ’İN YAPTIĞI NE?

Veriler böyle… Türk parası özellikle TÜFE bazlı endekse göre çok değersiz görünüyor ve bu veriyi doğru kabul edersek dövizin hızla aşağı gelmesi gerekiyor.

Sizce de ortada tuhaf bir durum yok mu?

Hadi piyasanın beklentisini ve dövizin artması gerektiğine dönük tahminleri bir kenara bırakalım…

Kendi yaptığı çalışmayla paramızın değersiz olduğunu ortaya koyan Merkez Bankası ne diye kuru tutabilmek için uğraş veriyor ki? Paramız zaten değersiz ise dövizde ortaya çıkan artış eğilimi çok arızidir, üstünde durmaya ve önlem almak için çaba göstermeye bile gerek yoktur. Normal şartlarda zaten dövizin artmasını gerektirecek bir durum olmadığına göre bir kur artışı beklentisi de yaşanmaz, Merkez Bankası da kuru tutmak adına adeta bin takla atmaz.

Yani şu durumda Merkez Bankası da mı kendi açıkladığı bu verinin gerçeği yansıtmadığı kanısında?

Yok eğer bu veri doğru görülüyorsa dövizde artış olacağına dönük algının nedeni herhalde sorgulanıyordur.

Eminiz birileri “Bir yerde hata mı yapıyoruz ki böyle bir tablo ortaya çıkıyor” sorusuna yanıt arıyordur.

Sahi arıyor mudur?

SAKIN ENFLASYONU YANLIŞ ÖLÇÜYOR OLMAYALIM!

Reel efektif döviz kurunun düzeyini belirleyen üç temel gösterge var…

Türk parasının değerindeki değişim ile Türkiye’deki ve karşı ülkelerdeki enflasyon oranı.
TL’nin değer değişimi belli, sorun yok.

Bu hesaplama ağırlıkla dolar ve euroya dayandığına göre ABD ve AB’deki enflasyondan söz ediyoruz. Buralardaki enflasyon zaten hangi düzeyde ki yanlış ölçüm olsun ve ne kadar oynasın!
Şu durumda geriye kalıyor bizim enflasyonun ne kadar doğru olduğu.

Eğer enflasyonu olduğundan düşük ölçersek tabii ki reel efektif döviz kuru düşük çıkacak, yani Türk parası değersiz görünecektir.

Zaten TÜFE ve Yİ-ÜFE bazlı endeksler arasında özellikle 2022 yılıyla birlikte başlayan açılma buna işaret ediyor. 2022’den itibarenYİ-ÜFE artışı TÜFE artışının çok üstüne çıktı ve bu da Yİ-ÜFE bazlı reel kur endeksinin yüksek görünmesi sonucunu doğurdu.

Şu durumda karşımızda iki olasılık var:

Ya tüm ölçümler eksiksiz ve TL’nin değer kazanması, yani dolar ve euronun gerilemesi gerekiyor.
Ya da bizim enflasyon ölçümümüz ‘biraz’ hatalı, reel kur endeksi bu yüzden düşük görünüyor ve sonuçta dövizdeki artış beklentisi normal.

Sizce hangi olasılık makul görünüyor?” (HABER MERKEZİ)

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
markajbet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
kralbet
ligobet
matadorbet
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
Deneme bonusu
Deneme bonusu veren siteler
Deneme bonusu veren siteler
betturkey
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
erzurum escort
Pendik Escort
pendik escort
betturkey
xuhbebie ultrabet